Sant Sipahi

ਮਸਲਾ ‘ਕਲ-ਕੀ-ਧਰ’ ਦੀ ਕਲਗੀ ਦਾ!

ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਥਕ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਪਿੜ ਵਿਚ ਨਮੌਸ਼ੀ  ਦਾ ਦੌਰ ਅਤੇ ਪੰਧ ਹਾਲੇ ਮੁਕਿਆ ਨਹੀਂ।  ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਸੇ, ਵਿਰਾਸਤ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਅਨਮੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਅਤੇ  ਉਪਰਾਮਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਕੀਤੀ ਬੇਕਦਰੀ ਅਤੇ ‘ਅਜ਼ਮਤ ਰੇਜ਼ੀ’ ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ  ਕਿ ਹੁਣ ਕਲਜੁਗ ਦੀ ਧਰ ‘ਕਲ-ਕੀ-ਧਰ’ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ‘ਸ਼¤ਕੀ ਕਲਗੀ’ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨਾਲ ਪੰਥ ਨੂੰ ਦੋਚਾਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਪੰਥ ਦੇ ਵਾਲੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵਾਪਰੇ ਇਸ ਵਾਕਏ ਲਈ ਜੇਕਰ ਸਥਾਨ, ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵਾਚੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਸ¤ਤਾ ਦੇ ਸਰਵੁੱਚ ਅਤੇ  ਪਾਵਨਤਮ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਮੌਰ ਸੰਸਥਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ  ਸਿੱਧੇ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚੜਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਤਕਰੀਬਨ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਤਈ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।  ਤਕਰੀਬਨ ਡੇਢ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੜੇ ਹੀ ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਕਲਗੀ ਐਲਾਨ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ? ਕੈਨੇਡਾ? ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।  ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼  ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੀ ਕੋਈ ਤੱਸਲੀਬਖਸ਼ ਬਿਆਨ ਹੀ ਦਿੱਤਾ।  ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਇਸ ਕਲਗੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਧਿਰ ਨੇ ਆਪਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਵਖਰੇ ਵਖਰੇ ਬਿਆਨ ਦਿ¤ਤੇ ਜਾਂ ਮੌਨ ਧਾਰ ਲਈ ਹੈ।  ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਸਲਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਬਣਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਾ ਛੱਡੀ। ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜਥੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸ਼ੱਕੀ ਕਲਗੀ ਮੰਗਵਾਈ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦਸ¤ਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ ਕਿ ‘ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ’ ।  ਸੱਚ ਦੇ ਮੁਜੱਸਮੇ ਵਿਚ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਘੜੀ ਗਈ ਕਹਾਣੀ ਹੀ ਸੱਚ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਵੀ ਨਾ ਅਪੜ ਸਕੀ।  ਇਸ ਪੰਥਕ ਮਸਲੇ ਤੇ ਸਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ? ਕੀ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਇਸ ‘ਭੇਂਟ’ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ, ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੇਖਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ? ਕਿਉਂ ਬੁੱਕਲ ਵਿਚ ਲੱਡੂ ਭੋਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿੱਲੀ, ਲੰਡਨ ਜਾਂ ਨਿਉਯਾਰਕ ਦੇ ਮਿਉਜ਼ਿਮ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਬਿਨਾ ਸ੍ਰੋਤ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਿਆਂ ਕਹੇ ਕਿ ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਤਸ਼ਤਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਵਰਤਾਰਾ ਕਰਣ ਗੇ? ਅਲਬੱਤਾ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਬੋਰਡ ਲਗਾ ਸੀ, ‘ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਰੇਤਾ।’

ਪੋਹ ਸੁਦੀ ਸਤਮੀ।   ਇਸ ਸਾਲ ‘ਗੁਡ-ਫ਼ਰਾਈਡੇ’ ਕਿਹੜੇ ਦਿਨ ਆਏਗਾ?

ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜਦਿਆਂ ਬ¤ਚਿਆਂ ਚੋਂ ਇਕ ਬ¤ਚੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜਮਾਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਂ ਭਾਈ ਸੰਡੇ,  ਮੰਡੇ ਸੁਣਾ।  ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੰਡੇ….. .. , ਮੰਡੇ ... , ਟਯੂਜ਼ਡੇ .. .., ਵੈਡਨਸਡੇ .. ..  , ਥਰਸਡੇ .. .. , ਫ਼ਰਾਈਡੇ .. .... , ਸੈਟਰਡੇ .. .. .. , ਸੰਡੇ….. .... , ਮੰਡੇ ... .. , ਟਯੂਜ਼ਡੇ .. .  ਫ਼ਿਰ ਇਕ ਦਮ ਬੋਲਿਆ ! ਹੇ ਹੋ . .. ..  ਇਸ ਮੇਂ ਯੈਸਟਰਡੇ ਤੋ ਆਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। 

ਬਾਕੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ, ਅਰੇ ਬੁ¤ਧੂ  ਆਏਗਾ, ਏਕ ਬਾਰ ਫ਼ਿਰ ਗਿਨੋ।  ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ ਫ਼ਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੰਡੇ….. .. .. .. , ਮੰਡੇ .. .. , ਟਯੂਜ਼ਡੇ .. .. .. .. , ਵੈਡਨਸਡੇ .. .. .. ..  ਅਰੇ ਫ਼ਿਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਚ ‘ਯੈਸਟਰਡੇ’ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੁਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਈਸਵੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਚ ‘ਪੋਹ ਸੁਦੀ ਸਤਮੀ’ ਲ¤ਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ।  ਕੀ ਕੋਈ ਸਾਲ ਦੀ ਅਰੰਭਤਾ,  ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਮਈ ਨੂੰ ਤੈਅ ‘ਮਈ ਦਿਵਸ’ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਿਸਚਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?  ਕੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਪੁਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ‘ਗੁਡ-ਫਰਾਈਡੇ’ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਦਿਨ ਆਏਗਾ?   ‘ਗੁਡ-ਫ਼ਰਾਈਡੇ’ ਤਾਂ ਸ਼ੁ¤ਕਰ ਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਏ ਗਾ, ਇਹ ਮੰਗਲ, ਬੁਧ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।  ਇਸ ਤਰਾਂ ਮ¤ਸਿਆ, ਪੁੰਨਿਆ ਜਾਂ ਸੰਗਰਾਂਦ ਵੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ।   ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਨਿਯਮ, ਸਿਆਸਤ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਜਾਂ ਤਿਕੜਮ ਦੀ ਦਖਲ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਸਮਰ¤ਥ ਹਾਂ ਇਸ ਹੂੜ ਮਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ ਵਿਚ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਣ ਦੇ।

ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ - ਹੁਣ ਕੂਚੀ ਦੀ ਨਹੀਂ ਵੱਡੇ ਬੁਰਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

ਗੁਰਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਆਪ ਸਹੇੜਿਆ ਭੰਬਲ ਭੂਸਾ ਹੁਣ ਇਸ ਹਦ ਤਕ ਵੱਧ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਪੋਚਾ ਪਾਚੀ ਜਾਂ ਠੋਕਾ ਠਾਕੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੂਤ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਕਰ ਤਾਣੇ ਪੇਟੇ 'ਚੋਂ ਇਕ ਅੱਧ ਤੰਦ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਾਰਾ ਤਾਣਾ ਹੀ ਉਲਝ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸੂਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਸ ਹਾਂਡੀ ਵਿਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਕੁਝ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖਿੱਚੜ ਹੁਣ ਖਾਣ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।  ਮਰਜ਼ ਬੜ੍ਹਤਾ ਹੀ ਗਿਆ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਦਵਾ ਕੀ  ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਇਸ ਪੰਥਕ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਟੇ ਹੋਏ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਹਲ ਕਿਸੇ ਮੁਸੱਵਰ ਜਾਂ ਚਿਤਰਕਾਰ ਦੀ ਕੂਚੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਹੁਣ ਇਥੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਬੁਰਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਕੈਨਵਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗ ਕੇ ਮੁੜ ਕੋਈ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।  

Lecture I

Lecture II

Gurcharanjit Singh Lamba, editor Sant Sipahi gives lecture on the Shaheedi of Sri Guru Teg Bahadur Ji

(Recorded 1990s)